Main menu

Και μετά το Μνημόνιο, τι;

Εδώ και τρεισήμισι χρόνια, το Μνημόνιο αποτελεί για την ελληνική κοινωνία θετική ή αρνητική αυταξία, ανάλογα με την οπτική γωνία του καθενός. Αυτό από μόνο του συνιστά μια στρέβλωση με διαλυτικές επιπτώσεις στην ποιότητα του δημόσιου διαλόγου και στην πολιτική διαχείριση της κρίσης. 

  • Πρώτον, γιατί δεν μπορεί να ταυτίζεται το μέσο με τον επιδιωκόμενο σκοπό. Το Μνημόνιο οφείλει να προσεγγίζεται ως ένα εργαλείο για τη δημοσιονομική εξυγίανση της χώρας με ερώτημα την αποτελεσματικότητά του και όχι ως το ίδιο το σκοπούμενο αποτέλεσμα. Με άλλα λόγια, η πιστή τήρηση και εφαρμογή του δεν είναι αυτοσκοπός. Το περιεχόμενό του χρήζει κριτικής αποτίμησης και αναπροσαρμογής, εκεί όπου δεν ανταποκρίνεται στις συνθήκες και υπερβαίνει τις αντοχές της ελληνικής κοινωνίας. Από την άλλη πλευρά, δεν μπορεί να απορρίπτεται άνευ ετέρου λόγω της προέλευσής του, στο μέτρο που οι πρόνοιές του περιλαμβάνουν αναγκαίες διαρθρωτικές αλλαγές που όφειλαν να έχουν υλοποιήσει οι κυρίαρχες ελληνικές Κυβερνήσεις των τελευταίων δεκαετιών. Αυτονόητα πράγματα αμφισβητούνται μόνο και μόνο επειδή περιλαμβάνονται σε αυτό. Ο «εργαλειακός» χαρακτήρας του Μνημονίου μας βοηθά να αποτιμήσουμε πιο νηφάλια το περιεχόμενό του, απαλλαγμένοι από αξιωματικές παραδοχές.
  • Δεύτερον και σε πλήρη ακολουθία με τα παραπάνω, γιατί δεν μπορεί να εκτοπίζονται όλα τα παραδοσιακά κριτήρια διάκρισης και περιγραφής του πολιτικού φαινομένου προς όφελος μιας στείρας κατηγοριοποίησης με βάση τη στάση μας προς ένα δημοσιονομικό εργαλείο. Οι ιδεολογίες έχουν παραμεριστεί και οι διαφορές σε μείζονα κοινωνικά ζητήματα έχουν ελαστικοποιηθεί ή και παρακαμφθεί προς χάρη αυτού του επισφαλούς κριτηρίου. Όλη η ελληνική κοινωνία διατρέχεται από την εγκάρσια αξιολογική τομή «Μνημονίου-Αντιμνημονίου» και την κατάταξη σε αυτό το δίπολο, χωρίς την ευχέρεια της διευκρίνισης ή της επιφύλαξης στον έπαινο ή στη μομφή του συνομιλητή. Ετερογενείς πληθυσμιακές ομάδες σχηματίζουν αλλοπρόσαλλες κοινωνικές συμμαχίες επειδή συμφωνούν στο «δια ταύτα», παραγνωρίζοντας τα παραγωγικά αίτια της βούλησης τους. Αρκεί που καταλήγουν στο «ΝΑΙ» ή στο «ΟΧΙ», και ας τους χωρίζει άβυσσος. Πρόκειται για μια διάκριση όχι μόνο ξεπερασμένη, αλλά πλέον και επικίνδυνη.

Μπροστά στην υστερόβουλη συντήρηση αυτής της στρέβλωσης που αδρανοποιεί τη δημιουργική σκέψη και αναστέλλει την όποια αναπτυξιακή προοπτική, η ελληνική κοινωνία πρέπει να αποτινάξει τα δεσμά των διαχωριστικών γραμμών και να κοιτάξει πλέον με αποφασιστικότητα το «μετα-Μνημόνιο», την εποχή δηλαδή της ανοικοδόμησης των θεσμών σε στέρεες αξιοκρατικές βάσεις. Προϋπόθεση είναι να μην επαναλάβει τα λάθη που έθεσαν τα επίπλαστα και εκβιαστικά διλήμματα του σήμερα. 

 

FacebookTwitterRSS