Main menu

Εθνικό Κτηματολόγιο: Δεν αρκεί η αναγκαία μετάβαση από το «πρόσωπο» στο «πράγμα»

Τα τελευταία χρόνια η έννοια και η διαδικασία της κτηματογράφησης μπήκαν για τα καλά στις ζωές μας, και μάλιστα με καθυστέρηση που δεν άρμοζε σε σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος. Το ερώτημα είναι αν η εξοικείωσή μας με αυτό το εγχείρημα εξαντλείται στη διεκπεραίωση της αναγκαίας -και αναμφίβολα επώδυνης- γραφειοκρατίας ή συνοδεύεται από την κατανόηση της έκτασης και του διακυβεύματός του.

Μέχρι στιγμής, τη δημοσιότητα στο εμπράγματο καθεστώς των ακινήτων ικανοποιούσαν τα τηρούμενα στα κατά τόπους Υποθηκοφυλακεία βιβλία μεταγραφών. Το μειονέκτημά τους προφανές: αφετηρία της εγγραφής δεν ήταν το ακίνητο, αλλά το πρόσωπο. Όποιος είχε κληθεί να ερευνήσει το ιδιοκτησιακό καθεστώς ενός ακινήτου που εμφάνιζε ενδιαφέρον για τις συναλλαγές, όφειλε να θεμελιώσει την έρευνα με έλεγχο στις μερίδες όλων εκείνων των προσώπων που φέρονταν να εμπλέκονται. Η διαδικασία «διαχρονικής παρακολούθησης» της τύχης του ακινήτου συχνά κοπιώδης, τα στοιχεία διάσπαρτα και τα αποτελέσματα ορισμένες φορές επισφαλή. 

Το Κτηματολόγιο αντιστρέφει τη μεθοδολογία: αφετηρία είναι πλέον το ακίνητο, όχι μόνο ως νομική, αλλά κυρίως ως συναλλακτική μονάδα. Όλες οι καταχωρίσεις αφορούν πλέον την «εμπράγματη μερίδα» του ακινήτου, που γίνεται πλέον ο «συναλλακτικός καθρέφτης» του. Αν μάλιστα συνυπολογίσει κανείς το αμάχητο τεκμήριο δημόσιας πίστης, δηλαδή τη δέσμευση όλων των συναλλασσομένων από το περιεχόμενο των καταχωρίσεων στο Κτηματολόγιο, προκύπτει εύκολα το συμπέρασμα ότι η ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου και της εμπιστοσύνης στις συναλλαγές είναι ήδη προδιαγεγραμμένη.

Λύνει άραγε αυτή η προοπτική το πρόβλημα της δημοσιότητας στην Ελλάδα; Εν μέρει ναι, όταν και εφόσον ολοκληρωθεί για το σύνολο της χώρας. Η κοινωνική της αποστολή όμως θα παραμείνει ατελής, αν δεν συνδεθεί με τη θεραπεία της μεγάλης παθογένειας που ταλανίζει την ελληνική Δημόσια Διοίκηση και διαιωνίζει τη γραφειοκρατία: την έλλειψη διασύνδεσης των στοιχείων του διοικουμένου μεταξύ των δημοσίων υπηρεσιών. Με άλλα λόγια, δεν πρέπει το Κτηματολόγιο να παραμείνει απλός μηχανισμός εμπράγματης δημοσιότητας, αλλά η μηχανογραφημένη υποδομή του να παράσχει το αναγκαίο υπόβαθρο πρόσβασης όλων των Δημόσιων Αρχών στα στοιχεία του: ΔΟΥ, Πολεοδομίες, Δασικές Υπηρεσίες και οποιοσδήποτε δημόσιος άλλος δημόσιος φορέας έχει υλική αρμοδιότητα με συνάφεια προς τις καταχωρίσεις πρέπει να μπορεί να επωφεληθεί από το πληροφοριακό «κεκτημένο» του Κτηματολογίου με απώτερο στόχο να αποτελέσει αυτό τη βάση για την ίδρυση Εθνικού Περιουσιολογίου. Η ρύθμιση με τρόπο συμβατό προς το γράμμα και το σκοπό της νομοθεσίας περί προσωπικών δεδομένων είναι ζήτημα απλής βούλησης. Τα οφέλη αντιθέτως θα είναι πολλαπλά. Όχι μόνο στην αποτελεσματικότητα της Δημόσιας Διοίκησης, αλλά και στη διευκόλυνση του πολίτη, σε ένα Κράτος που μέχρι σήμερα θεωρεί λογικό καθεμιά επιμέρους Υπηρεσία του να ζητάει τα ίδια στοιχεία από το ίδιο πρόσωπο.

Και αν τα παραπάνω φαντάζουν αυτονόητα, τίποτε στην Ελλάδα δεν μπορεί να θεωρηθεί ως τέτοιο… Μόνο όμως με αυτές τις προϋποθέσεις θα αποδώσει αληθινούς καρπούς η πολυετής προσπάθεια.

 

 

 

 

FacebookTwitterRSS