Main menu

Και μετά το Μνημόνιο, τι;

Εδώ και τρεισήμισι χρόνια, το Μνημόνιο αποτελεί για την ελληνική κοινωνία θετική ή αρνητική αυταξία, ανάλογα με την οπτική γωνία του καθενός. Αυτό από μόνο του συνιστά μια στρέβλωση με διαλυτικές επιπτώσεις στην ποιότητα του δημόσιου διαλόγου και στην πολιτική διαχείριση της κρίσης. 

  • Πρώτον, γιατί δεν μπορεί να ταυτίζεται το μέσο με τον επιδιωκόμενο σκοπό. Το Μνημόνιο οφείλει να προσεγγίζεται ως ένα εργαλείο για τη δημοσιονομική εξυγίανση της χώρας με ερώτημα την αποτελεσματικότητά του και όχι ως το ίδιο το σκοπούμενο αποτέλεσμα. Με άλλα λόγια, η πιστή τήρηση και εφαρμογή του δεν είναι αυτοσκοπός. Το περιεχόμενό του χρήζει κριτικής αποτίμησης και αναπροσαρμογής, εκεί όπου δεν ανταποκρίνεται στις συνθήκες και υπερβαίνει τις αντοχές της ελληνικής κοινωνίας. Από την άλλη πλευρά, δεν μπορεί να απορρίπτεται άνευ ετέρου λόγω της προέλευσής του, στο μέτρο που οι πρόνοιές του περιλαμβάνουν αναγκαίες διαρθρωτικές αλλαγές που όφειλαν να έχουν υλοποιήσει οι κυρίαρχες ελληνικές Κυβερνήσεις των τελευταίων δεκαετιών. Αυτονόητα πράγματα αμφισβητούνται μόνο και μόνο επειδή περιλαμβάνονται σε αυτό. Ο «εργαλειακός» χαρακτήρας του Μνημονίου μας βοηθά να αποτιμήσουμε πιο νηφάλια το περιεχόμενό του, απαλλαγμένοι από αξιωματικές παραδοχές.
  • Δεύτερον και σε πλήρη ακολουθία με τα παραπάνω, γιατί δεν μπορεί να εκτοπίζονται όλα τα παραδοσιακά κριτήρια διάκρισης και περιγραφής του πολιτικού φαινομένου προς όφελος μιας στείρας κατηγοριοποίησης με βάση τη στάση μας προς ένα δημοσιονομικό εργαλείο. Οι ιδεολογίες έχουν παραμεριστεί και οι διαφορές σε μείζονα κοινωνικά ζητήματα έχουν ελαστικοποιηθεί ή και παρακαμφθεί προς χάρη αυτού του επισφαλούς κριτηρίου. Όλη η ελληνική κοινωνία διατρέχεται από την εγκάρσια αξιολογική τομή «Μνημονίου-Αντιμνημονίου» και την κατάταξη σε αυτό το δίπολο, χωρίς την ευχέρεια της διευκρίνισης ή της επιφύλαξης στον έπαινο ή στη μομφή του συνομιλητή. Ετερογενείς πληθυσμιακές ομάδες σχηματίζουν αλλοπρόσαλλες κοινωνικές συμμαχίες επειδή συμφωνούν στο «δια ταύτα», παραγνωρίζοντας τα παραγωγικά αίτια της βούλησης τους. Αρκεί που καταλήγουν στο «ΝΑΙ» ή στο «ΟΧΙ», και ας τους χωρίζει άβυσσος. Πρόκειται για μια διάκριση όχι μόνο ξεπερασμένη, αλλά πλέον και επικίνδυνη.

Μπροστά στην υστερόβουλη συντήρηση αυτής της στρέβλωσης που αδρανοποιεί τη δημιουργική σκέψη και αναστέλλει την όποια αναπτυξιακή προοπτική, η ελληνική κοινωνία πρέπει να αποτινάξει τα δεσμά των διαχωριστικών γραμμών και να κοιτάξει πλέον με αποφασιστικότητα το «μετα-Μνημόνιο», την εποχή δηλαδή της ανοικοδόμησης των θεσμών σε στέρεες αξιοκρατικές βάσεις. Προϋπόθεση είναι να μην επαναλάβει τα λάθη που έθεσαν τα επίπλαστα και εκβιαστικά διλήμματα του σήμερα. 

 

Γιατί δεν θα βγούμε ποτέ από το Μνημόνιο

 

Γιατί στο νου όλων των αρμοδίων είναι:

- πως θα εξυπηρετηθούν τα δάνεια που πήραν τα τελευταία χρόνια,

- να συντηρούν το κράτος, έστω και με δανεικά, για να μη χάσουν την εκλογική τους πελατεία,

Επειδή

- δεν παράγεται χρήμα στη Χώρα, ενώ το πρωτογενές πλεόνασμα υπάρχει (όπως και τα λεφτά!), διότι ο κράτος δεν πληρώνει τις υποχρεώσεις του,

- δεν ασκούνται παραγωγικές δραστηριότητες, αλλά ευνοείται ο ερασιτεχνισμός,

- οι κρίσιμες αποφάσεις λαμβάνονται από άχρηστους,

- η υφιστάμενη πολιτική τάξη φοβάται μήπως χάσει τα προνόμιά της,

- η πλειοψηφία των πολιτικών δεν γνωρίζει την ουσία των πραγμάτων που ψηφίζουν,

- η αντιπολίτευση ονειρεύεται τη νομή της εξουσίας, χωρίς να ξέρει ή να έχει σχεδιάσει ποιό θα είναι το επόμενο βήμα,

- δεν εστιάζουμε στη προώθηση συγκεκριμένων δραστηριοτήτων που θα μας δώσουν πλούτο.

 

Επειδή τελικά κανείς δεν ενδιαφέρεται για το καλό των Πολιτών και τη Χώρας

 

Να τελειώνουμε γρήγορα με την Τρόϊκα, αλλά όχι να επιστρέψουμε στο αχούρι του παρελθόντος!

Η άμεση αποχώρηση των κυρίων με τα ... σκούρα είναι πλέον επιβεβλημένη. Αν διαβάσει κάποιος οριζόντια και γρήγορα τους σκοπούς μας, θα διαπιστώσει ότι, για μας, αυτό ήταν από την αρχή η προϋπόθεση για την Ανάπτυξη. Αν, επίσης, διαβάσει προσεκτικά και προηγούμενες αναρτήσεις μας, θα δει ότι, θεωρούμε την αποχώρηση όλων των εκπροσώπων των δανειστών, ικανή και αναγκαία συνθήκη για την ανάταξη της Χώρας. Για να εξηγηθούμε, όμως, η τυχόν αποχώρηση των τροϊκανών δεν σημαίνει επιστροφή στο αχούρι του παρελθόντος. Οι μεταρρυθμίσεις πρέπει να προχωρήσουν σε κάθε περίπτωση, όχι με ανθρωποθυσίες, αλλά με διαρθρωτικές πολιτικές και συνείδηση της αναγκαιότητας. Με ανθρώπινο πρόσωπο!    

 

Που πάμε τελικά;

Η Χώρα μας έχει ήδη εισέλθει στον τρίτο χρόνο της μνημονιακής εποχής και οι Πολίτες υφίστανται σχεδόν κάθε εβδομάδα ένα ιδιότυπο “σκωτσεζικο ντους”. Τα ΜΜΕ καθημερινά αφιερώνουν περίπου το μισό χρόνο των δελτίων τους ή των ενημερωτικών τους εκπομπών στην ανάλυση των μέτρων που άπτονται των φορολογικών υποχρεώσεων των Πολιτών που ανακοινώνονται πλέον με ρυθμούς χιονοστιβάδας, προκαλώντας μόνιμη εθνική κατάθλιψη! Καθημερινά, δεχόμαστε ως Χώρα, διεθνείς συμβουλές, όχι για τον τρόπο που θα οδηγηθούμε στην Ανάπτυξη, αλλά για το πως θα συγκεντρωθούν χρήματα που θα εκπληρώσουν τις κρατικές δανειστικές υποχρεώσεις. Το εισόδημά μας έχει συρρικνωθεί σε τέτοιο βαθμό που ο οικονομικός οικογενειακός προγραμματισμός μοιάζει να είναι πλέον εκτός ελέγχου. Η κατανάλωση έχει κατρακυλήσει και οι εναπομένουσες δραστηριότητες συναγωνίζονται ποιά θα φοροδιαφύγει περισσότερο, ενώ οι ελεγκτικοί μηχανισμοί σχεδιάζονται επί χάρτου, επί εικονικής πραγματικότητας, χωρίς να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των στιγμών.

Η δικομματική πλέον κυβέρνηση φαίνεται “ζαλισμένη” κι η αποτυχία και των πιο εύκολων ακόμα στόχων (βλ. αποκρατικοποιήσεις) της αφαιρεί αισιοδοξία και όρεξη για να συνεχίσει. Η αντιπολίτευση παραπαίει ανάμεσα σε ιδεολογικά φληναφήματα και εσωτερικές αντιδικίες. Η μεσαία τάξη, ο διαχρονικός στυλοβάτης και οδηγός της ελληνικής κοινωνίας, αλλά και ο εγγυητής της ενότητας του εθνικού ιστού, δεν έχει πια αντοχές, γύρευε κι αν υπάρχει πια!  Η κάποτε θεραπευτική θερινή ραστώνη δεν φαίνεται φέτος να επιδρά θετικά, επειδή ο Σεπτέμβριος προοιωνίζεται και αναγγέλλεται ακόμα κι επίσημα, σκληρός. Τα στελέχη της εκτελεστικής εξουσίας, με λίγες εξαιρέσεις, σκοπεύουν στον “αέρα”, ενώ οι βουλευτές όλων των πλευρών φοβούνται, είτε τη λίστα, είτε μια πρόωρη εκλογική διαδικασία που θα τους αποστερήσει δικαιώματα ή θα τους βάλει σε προσωπικές επαγγελματικές περιπέτειες. Έτσι, ψηφίζουν στη Βουλή ό,τι τους φέρνουν οι υπουργοί, οι οποίοι με τη σειρά τους εισάγουν νομοσχέδια, είτε καθ’ υπαγόρευση της τρόϊκα, είτε των υπηρεσιακών τους παραγόντων που είναι εκτός τόπου και χρόνου. Προτάσεις δίχως φαντασία, δίχως κοινωνικό προσανατολισμό, δίχως αποτελεσματικότητα. Η πολιτική τάξη φωτογραφίζεται αυτάρεσκα, με αξιωματούχους των Βρυξελλών, την ίδια στιγμή που ο βρόγχος σφίγγει στο λαιμό μας, ακριβώς από τους ίδιους αξιωματούχους. Η Χώρα δεν εκμεταλλεύεται όσο θάπρεπε την ομολογία της αποτυχίας της συνταγής. Χρειάστηκε να επιστρατευθεί ο Ιταλός πρωθυπουργός για να αναλυθεί σε βάθος το ζήτημα αυτό; 

Παράλληλα, δεν βλέπουμε καμιά εναλλακτική λύση στον ορίζοντα. Όσες διπλωματικές επιτυχίες κι αν ισχυρισθεί η κυβέρνηση, η καθημερινή πραγματικότητα θα τη διαψεύδει ηχηρά. Δεν έχουμε ανάγκη από λόγια, αλλά από παραγωγικές επενδύσεις. Από χειροπιαστά πράγματα.   

Οι ιδιωτικοποιήσεις, η μόνη ελπίδα για να αποφύγουμε τα χειρότερα, αποτυγχάνουν. Άλλωστε, προετοιμάστηκαν … δίχως προετοιμασία, έτσι στο γάμο του λαοφιλούς ήρωα. Οι συγχωνεύσεις των φορέων της ευρύτερης διοίκησης δεν πραγματοποιούνται με ορθολογικά κριτήρια, αλλά βιαστικά, υπό το κράτος της ασκούμενης πίεσης, κυριολεκτικά εική και ως έτυχε. Στην περίπτωση, λ.χ. των κρατικών εταιρειών αμυντικών συστημάτων, δεν επικρατεί το εθνικό συμφέρον. Αναρίθμητα είναι τα παραδείγματα. Με τα δήθεν μέτρα σωτηρίας, αποκαθηλώνονται σημαντικοί κλάδοι της εθνικής οικονομίας, ενώ οι ασπιρίνες που χορηγούνται, μοιάζουν να εμπαίζουν τους Πολίτες και να δοκιμάζουν την υπομονή τους.

Το διεθνές τοπίο γύρω μας γίνεται κάθε μέρα και πιο ρευστό και η Χώρα μας το παρακολουθεί αμήχανη, δίχως να μπορεί να πάρει κάποια πρωτοβουλία. Αυτό αφαιρεί από την Ελλάδα σημαντικά πλεονεκτήματα. 

Αυτή την κρίσιμη στιγμή, οι Πολίτες έχουν κάθε δικαίωμα να χαλαρώσουν για να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τα χειρότερα που έρχονται. Παράλληλα, όμως, θα πρέπει να αναλογιστούν την Πατρίδα. Ο καθένας στο μερίδιο που τού αναλογεί θα πρέπει να σκεφτεί τι μπορεί να κάνει γι’ αυτή, χωρίς τη δύναμη της οποίας, η αστική μας υπόσταση είναι ανύπαρκτη! Η Χώρα δεν έχει ανάγκη από επαναστάτες, αλλά από Πολίτες με σκέψη κι αποφασιστικότητα.

Καλές Διακοπές σε όλους!    

 

Κρίση γεωπολιτικού προσδιορισμού

Η βαθιά οικονομική κρίση της χώρας έχει αναμφίβολα και ανάγνωση γεωπολιτική. Από τα αίτια που την προκάλεσαν, μέχρι τις οδούς που προτείνονται για τη διέξοδο από αυτήν, είναι διάχυτη η προβληματική της συμπόρευσής μας με τη δέουσα πολιτική και οικονομική πλευρά. Τα ερωτήματα καθημερινά: Είναι η Ευρωζώνη της γερμανικής ηγεμονίας μονόδρομος; Αποτελούσε σοβαρή εναλλακτική στρατηγική επένδυση η πρόσδεση στο άρμα των μεγάλων οικονομιών της Ανατολής; Πώς οι ΗΠΑ επηρεάζουν διαχρονικά την εθνική μας τύχη; Δεν φιλοδοξούμε ασφαλώς να διατυπώσουμε ολοκληρωμένο δόγμα εξωτερικής πολιτικής, ούτε καν να παρουσιάσουμε άξονες της οικονομικής μας διπλωματίας. Επιδιώκουμε, ωστόσο, να αντικρούσουμε ορισμένους «μύθους» και να αποκαταστήσουμε τις αντίστοιχες αλήθειες που, κατά την άποψη μας, εγγυώνται την ορθή ανάγνωση των δεδομένων.

Από το «ανήκωμεν εις την Δύσιν», την πλέον θαρραλέα αποτύπωση γεωπολιτικού προσδιορισμού και αξιακού προσανατολισμού της σύγχρονης Ελλάδας, κύλησε πολύ νερό στο αυλάκι, δυστυχώς, όμως, για να χυθεί τελικά στο μύλο των μεταπολιτευτικών ιδεολογημάτων του αντιαμερικανισμού, της ουτοπικής σύλληψης των «αδεσμεύτων» και, εσχάτως, του αρνητισμού προς την ιδέα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Δεν έλειψαν βέβαια και οι εύλογες αφορμές. Ελλειμματικές αμερικανικές ηγεσίες που διαμόρφωσαν εξωτερική πολιτική, χωρίς ηθικό έρεισμα στη βάση του «προληπτικού σοκ» και ανεπαρκείς ευρωπαϊκές ελίτ που καταπάτησαν το πολιτικό όραμα των ιδρυτών, ενέτειναν την εθνική μας περιχαράκωση και παγίωσαν το ανεπίλυτο των μεγάλων εθνικών μας θεμάτων. Πιστοί στα μεσσιανικά μας σύνδρομα, αναζητήσαμε-φιλολογικά ή έμπρακτα, πάντως ανεπιτυχώς-τη θεραπεία στα δεινά μας από την Ανατολή. Με μια δόση ενσυνείδητης υπερβολής, θα μπορούσε να λεχθεί ότι, η κρίση γεωπολιτικής ταυτότητας της ελληνικής κοινωνίας αναδύθηκε πιο έντονη και από την οικονομική.

Τι πρέπει να γίνει σήμερα;

Κατά την άποψή μας, να συνδυαστεί η δημοσιονομική εξυγίανση και η επιδιωκόμενη Ανάπτυξη με τολμηρή γεωπολιτική επανατοποθέτηση στον άξονα της παραδοσιακής δυτικής σφαίρας, δηλαδή την ενεργό συμμετοχή στην εμβάθυνση της ευρωπαϊκής ενοποίησης και την αξιακή αποκατάσταση της ατλαντικής μας πολιτικής. Να εμπεδωθεί εκ νέου στη συνείδηση του Έλληνα ότι πολιτικές και οικονομικές συμμαχίες Κρατών δεν οικοδομούνται με-επιθυμητές-μεμονωμένες επιχειρηματικές επενδύσεις, αλλά προϋποθέτουν συνολική κοινότητα αξιών. Τακτικές ανεπάρκειες ηγεσιών και πρόσκαιρες δυσμενείς συγκυρίες, δεν μπορούν να αναιρέσουν την ορθότητα της στρατηγικής μας επιλογής.

Οι μύθοι εξάλλου κατέρρευσαν. Η πρόσφατη επώδυνη εμπειρία της Κύπρου απέδειξε ότι δεν υφίσταται βιώσιμη λύση εκτός νομισματικής ένωσης. Αλλά και τα οικονομικά στερεότυπα κλονίζονται. Πρόσφατες μελέτες αποδεικνύουν ότι, οι ρυθμοί ανάπτυξης της Κίνας και της Ρωσίας ανακόπτονται, αντίθετα με την αμερικανική οικονομία που αναθερμαίνεται με έμφαση στην τεχνολογική καινοτομία και με αξιοσημείωτη αυξητική τάση στην απασχόληση, ταυτόχρονα με το σταθερό εξορθολογισμό της εξωτερικής πολιτικής. Την ίδια στιγμή, η αραβογενής λεκάνη της Μεσογείου φλέγεται και οι δομικές αντιφάσεις της τουρκικής κοινωνίας αναδύονται εκρηκτικότερες από ποτέ.

Η θέση μιας περιφερειακής δύναμης σταθερότητας παραμένει ορφανή. Είμαστε διατεθειμένοι να την καταλάβουμε; Αυτό προϋποθέτει, όμως, να την επιδιώξουμε, αρνούμενοι το μοιρολατρικό επαρχιωτισμό της «επόμενης δόσης». Προϋποθέτει όμως να υπερβούμε και τα παραλυτικά συμπλεγματικά σύνδρομα που μας κράτησαν πίσω για πολλές δεκαετίες.

FacebookTwitterRSS